Zapobieganie infekcjom mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cny charakter. W przypadku infekcji SARS-CoV-2 s\u0105 to dzia\u0142ania ograniczaj\u0105ce kontakt ludzi ze \u015brodowiskiem stwarzaj\u0105cym realne zagro\u017cenie zaka\u017cenia. Wszystkim znana jest zasada DDM: dystans, dezynfekcja, maseczka.<\/p>\n
Innym sposobem zapobiegania jest podawanie szczepionek, wed\u0142ug okre\u015blonego schematu. Najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem medycyny w walce o zdrowie ludzko\u015bci, wg ekspert\u00f3w, jest koncepcja szczepienia za pomoc\u0105 biologicznych preparat\u00f3w imituj\u0105cych naturaln\u0105 infekcj\u0119.<\/p>\n
Zaszczepiony organizm rozwija odporno\u015b\u0107 podobn\u0105 do odporno\u015bci uzyskiwanej w przypadku pierwszego kontaktu z wirusem lub bakteri\u0105. Wywo\u0142ana odpowied\u017a immunologiczna wyst\u0119puje, w wi\u0119kszo\u015bci, w nast\u0119pstwie lekkich objaw\u00f3w infekcji. Pozwala to unikn\u0105\u0107 ci\u0119\u017ckiego przebiegu choroby z mo\u017cliwymi, niedaj\u0105cymi si\u0119 przewidzie\u0107, powik\u0142aniami.<\/p>\n
Szczepienia to forma zapobiegania chorobie. A mo\u017ce jednak lepiej leczy\u0107? Przyk\u0142ad Covid-19 pokazuje, \u017ce skuteczne leczenie wymaga du\u017cych zasob\u00f3w. Nie daje jednak gwarancji sukcesu, czyli uratowania ludzkiego \u017cycie.<\/p>\n
Wniosek? Zapobieganie daje efekty lepsze i jest to spos\u00f3b na skuteczniejsz\u0105 walk\u0119 z pandemi\u0105.<\/p>\n
Czy jednak por\u00f3wnanie korupcji do wirusa nie jest przesadzone?<\/strong><\/p>\n Mamy og\u00f3lne poj\u0119cie czym jest wirus w sensie biologicznym. A korupcja?<\/p>\n Korupcja ma r\u00f3\u017cne oblicza (mutacje). W polskim kodeksie karnym wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce rodzaje przest\u0119pstw korupcyjnych:<\/p>\n Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie obejmuj\u0105 one wszystkich przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 korupcja. Z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 \u017cycia, w szczeg\u00f3lno\u015bci gospodarczego, oraz pomys\u0142owo\u015b\u0107 przest\u0119pc\u00f3w, cz\u0119sto wyprzedzaj\u0105 regulacje prawne. A co w przypadku nepotyzmu, kumoterstwa czy konfliktu interes\u00f3w? Te formy korupcji nie s\u0105 penalizowane przez polskie prawo.<\/p>\n Rysunek 1 Indeks Percepcji Korupcji (CPI) Analizuj\u0105c skutki wyst\u0119powania korupcji, w szczeg\u00f3lno\u015bci w s\u0142u\u017cbie zdrowia, dochodzimy do wniosku, \u017ce :<\/p>\n Konsekwencje wy\u017cej wymienionych praktyk korupcyjnych mog\u0105 by\u0107 bardzo daleko id\u0105ce[2]<\/sup><\/a>. Przede wszystkim znaczne ograniczenie dost\u0119pu, zw\u0142aszcza ubo\u017cszej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, do opieki medycznej. Niewydolno\u015b\u0107 systemu opieki zdrowotnej (\u017ale zarz\u0105dzane procesy, braki kadrowe, braki sprz\u0119towe) i ograniczenia finansowe ludzi ubogich – uniemo\u017cliwiaj\u0105 im uzyskanie niezb\u0119dnej pomocy. Nieformalne p\u0142atno\u015bci[3]<\/sup><\/a> na rzecz pracownik\u00f3w niewydolnej s\u0142u\u017cby zdrowia, czy te\u017c skorzystanie z prywatnych porad, przekracza mo\u017cliwo\u015bci finansowe tych ludzi.<\/p>\n W skrajnych przypadkach, jak cho\u0107by pandemia SARS-CoV-2, skutkuje to niezdolno\u015bci\u0105 systemu opieki zdrowotnej do skutecznego ratowania zdrowia i \u017cycia wszystkich pacjent\u00f3w.<\/p>\n W ten spos\u00f3b dochodzimy do wniosku, \u017ce korupcja, podobnie jak wirus, mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 \u201echoroby\u201d. Dotyczy to zar\u00f3wno poszczeg\u00f3lnych jednostek opieki medycznej jak i ca\u0142ego systemu. W konsekwencji pacjenci mog\u0105 dozna\u0107 powa\u017cnego uszczerbku na zdrowiu a nawet straci\u0107 \u017cycie.<\/p>\n Jak leczy\u0107 korupcj\u0119?<\/strong><\/p>\n Leczenie, jak r\u00f3wnie\u017c zapobieganie korupcji, wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 nie mniej trudne ni\u017c leczenie i zapobieganie infekcjom wirusowym.<\/p>\n Podobnie jak wirusy, korupcja mo\u017ce przyjmowa\u0107 r\u00f3\u017cne formy. Jej objawy, zw\u0142aszcza w pocz\u0105tkowej fazie, mog\u0105 by\u0107 widoczne od razu, ale sama choroba mo\u017ce by\u0107 trudna do zdiagnozowania. Drobne przys\u0142ugi, drobne uchybienia, podobnie jak lekki katar, zwykle nie wzbudzaj\u0105 niczyich podejrze\u0144. Niestety, czasem prowadz\u0105 do powa\u017cnych nadu\u017cy\u0107 i nara\u017caj\u0105 tak\u017ce uczciwych, nie\u015bwiadomych zagro\u017cenia ludzi, na powa\u017cne konsekwencje.<\/p>\n Lekarstwem na korupcj\u0119 s\u0105 wszelkie, jak najszybsze dzia\u0142ania ograniczaj\u0105ce straty spowodowane dzia\u0142alno\u015bci\u0105 korupcyjn\u0105. W tym celu, zar\u00f3wno prawo krajowe jak i prawo Unii Europejskiej, s\u0105 modyfikowane w celu tworzenia narz\u0119dzi dla wymiaru sprawiedliwo\u015bci i organ\u00f3w \u015bcigania u\u0142atwiaj\u0105ce wykrywanie i zwalczanie korupcji.<\/p>\n Jednym z najnowszych przyk\u0142ad\u00f3w takich zmian w prawie jest dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019\/1937 z dnia 23 pa\u017adziernika 2019 r. w sprawie ochrony os\u00f3b zg\u0142aszaj\u0105cych naruszenia prawa Unii, czyli tzw. dyrektywa o sygnalistach.<\/p>\n Przepisy wprowadzane t\u0105 dyrektyw\u0105, okre\u015blaj\u0105 nowe, minimalne standardy obowi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3re powinny by\u0107 na\u0142o\u017cone na przedsi\u0119biorc\u00f3w w obszarze og\u00f3lnie okre\u015blanym jako compliance. Pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie s\u0105 zobligowane do zaimplementowania tych wymog\u00f3w w swoim porz\u0105dku prawnym, najp\u00f3\u017aniej do:<\/p>\n Wymogi okre\u015blone w prawie polskim mog\u0105 by\u0107 ostrzejsze od tych okre\u015blonych przez dyrektyw\u0119.<\/p>\n Przedsi\u0119biorcy zatrudniaj\u0105cy co najmniej 50 pracownik\u00f3w i ka\u017cdy inny, kt\u00f3ry ma obowi\u0105zek ustanowienia wewn\u0119trznych kana\u0142\u00f3w dokonywania zg\u0142osze\u0144 na mocy akt\u00f3w Unii wymienionych w za\u0142\u0105czniku cz\u0119\u015b\u0107 I.B i II do ww. dyrektywy, b\u0119d\u0105 zobowi\u0105zani do ustanowienia wewn\u0119trznych kana\u0142\u00f3w dokonywania zg\u0142osze\u0144 nieprawid\u0142owo\u015bci. Jednocze\u015bnie osoby zg\u0142aszaj\u0105ce, tzw. \u201esygnali\u015bci\u201d, b\u0119d\u0105 musieli mie\u0107 zapewnion\u0105 odpowiedni\u0105 ochron\u0119.<\/p>\n Polski rz\u0105d rozpocz\u0105\u0142 ju\u017c proces implementacji dyrektywy do polskiego porz\u0105dku prawnego (status wdra\u017cania dyrektywy w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich UE – http:\/\/euwhistleblowingmeter.polimeter.org\/<\/a>).<\/p>\n \u201eLeczenie\u201d korupcji, cho\u0107 konieczne w przypadku jej wyst\u0105pienia, wi\u0105\u017ce si\u0119, podobnie jak w przypadku infekcji wirusowej, ze stratami w organizmie \u201ezainfekowanego\u201d podmiotu. Straty finansowe, straty wizerunkowe, sankcje karne wobec os\u00f3b uznanych za winne pope\u0142nionego przest\u0119pstwa, wreszcie utrata zaufania partner\u00f3w biznesowych, to wszystko b\u0119dzie mia\u0142o z pewno\u015bci\u0105 negatywny wp\u0142yw na kondycj\u0119 dotkni\u0119tego korupcj\u0105 przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n Mo\u017ce warto zapobiega\u0107 – \u201eszczepi\u0107\u201d przeciwko korupcji? <\/strong><\/p>\n Analogicznie jak w przypadku szczepie\u0144 przeciwko wirusom, konieczne jest uzyskanie odpowiedniej odporno\u015bci organizmu przedsi\u0119biorstwa na korupcj\u0119. Sposobem na osi\u0105gni\u0119cie powy\u017cszego stanu jest przede wszystkim prezentacja pracownikom danego przedsi\u0119biorstwa, sposobu dzia\u0142ania wirusa korupcji. W jaki spos\u00f3b dochodzi od infekcji, jakie s\u0105 metody i koszty leczenia choroby oraz, co najwa\u017cniejsze, jak reagowa\u0107 w przypadku zagro\u017cenia korupcj\u0105.<\/p>\n Najwa\u017cniejsze jest to, aby z powy\u017csz\u0105 wiedz\u0105 dotrze\u0107 do tych kom\u00f3rek przedsi\u0119biorstwa, kt\u00f3re maj\u0105 kluczowe znaczenia dla jego funkcjonowania, i kt\u00f3re s\u0105 w\u0142adne propagowa\u0107 tak\u0105 wiedz\u0119 w ca\u0142ym przedsi\u0119biorstwie. Chodzi przede wszystkim o przekroczenie pewnej \u201emasy krytycznej\u201d w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w. Pozwoli to zapewni\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 odpowied\u017a w przypadku zagro\u017cenia, bez wzgl\u0119du na to, kt\u00f3ry obszar przedsi\u0119biorstwa b\u0119dzie atakowany.<\/p>\n Jak zapobiega\u0107, skoro nawet prawo nie nad\u0105\u017ca z reagowaniem na mutacje dzia\u0142a\u0144 korupcyjnych? Jakie s\u0105 koszty takiego szczepienia?<\/strong><\/p>\n Niezb\u0119dnym wydaje si\u0119 wprowadzenie na sta\u0142e funkcji compliance w przedsi\u0119biorstwach. To zreszt\u0105 wynika po\u015brednio z om\u00f3wionej wcze\u015bniej dyrektywy.<\/p>\n Bardzo pomocny w tym zakresie b\u0119dzie z pewno\u015bci\u0105 projekt MedKompas.<\/p>\n Jest to inicjatywa Og\u00f3lnopolskiej Izby Gospodarczej Wyrob\u00f3w Medycznych POLMED, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym za\u0142o\u017ceniem od momentu jej rozpocz\u0119cia tj. od 2010 roku, jest promowanie zasad etycznej wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy przedstawicielami rynku wyrob\u00f3w medycznych a przedstawicielami ochrony zdrowia.<\/p>\n Finansowanie projektu zapewnione jest w ramach globalnego programu Siemens Integrity Initiative, kt\u00f3ry zosta\u0142 powo\u0142any do \u017cycia na mocy ugody Siemens AG z Bankiem \u015awiatowym w dniu 2 lipca 2009. Celem tego programu jest promocja przejrzystych i etycznych zasad prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci biznesowej, czyli jest sp\u00f3jny z celem projektu MedKompas.<\/p>\n Trzecia ju\u017c edycja projektu MedKompas, kt\u00f3ra potrwa do ko\u0144ca wrze\u015bnia 2023, koncertuje si\u0119 na:<\/p>\n Co wa\u017cne, w \u015bwietle niewystarczaj\u0105cych funduszy jakimi dysponuj\u0105 polskie plac\u00f3wki ochrony zdrowia, zar\u00f3wno udzia\u0142 w warsztatach jak i wdro\u017cenie systemu antykorupcyjnego w szpitalach jest ca\u0142kowicie bezp\u0142atne w ramach projektu MedKompas. W zwi\u0105zku z obecn\u0105 sytuacj\u0105 epidemiologiczn\u0105, istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 organizowania warsztat\u00f3w online oraz zdalnego przeprowadzania procesu wdro\u017cenia systemu antykorupcyjnego. Osoby zainteresowane zapraszamy do odwiedzenia strony projektu pod adresem www.medkompas.pl.<\/p>\n To, co jest niezb\u0119dne, aby szczepionka okaza\u0142a si\u0119 skuteczna, a czego projekt nie zapewni to po pierwsze sama ch\u0119\u0107 zaszczepienia si\u0119. Po drugie wymagany jest czas i determinacja, aby zrealizowa\u0107 wdro\u017cenie systemu w ca\u0142o\u015bci. W ko\u0144cu konieczne jest aby osoby decyduj\u0105ce o wdro\u017ceniu systemu compliance same by\u0142y przekonane o skuteczno\u015bci wprowadzanych zmian.<\/p>\n To przekonanie, razem z przekazywan\u0105 wiedz\u0105, musi trafi\u0107 do jak najwi\u0119kszej grupy pracownik\u00f3w przedsi\u0119biorstwa \u2013 \u201eszpitala\u201d. P\u00f3\u017aniej trzeba pami\u0119ta\u0107 tylko o odnawianiu \u201eszczepienia\u201d. W efekcie odporno\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstwa na korupcj\u0119 b\u0119dzie zapewniona.<\/p>\n [1]<\/sup><\/a> \u0179r\u00f3d\u0142o: Transparency International, Indeks Percepcji Korupcji (CPI), 2012-2020.<\/p>\n\n
![\"\"](\"http:\/\/medkompas.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Wykres-art-150x150.jpg\")
<\/p>\n\n
\n
\n